Wachtwoord vergeten

Coronavirus

Introductie

In dit dossier verzamelen we zoveel mogelijk informatie die nu voor u als psychotherapeut belangrijk is. U vindt er  adviezen en tips om de zorgcontinuïteit zoveel mogelijk te garanderen en tegelijkertijd aan de adviezen en richtlijnen te voldoen. Voor vragen is de NVP via e-mail bereikbaar

Lees hier hoe NVP-leden hun psychotherapie geven in tijden van corona 

      

Inhoud tabblad Introductie

Inhoud tablad Achtergrond                  

- Richtlijn GGZ 
- Opstarten zorg

- Testen
- Hygienemaatregelen en gedragsregels
- Afzeggen en no show
- Behandelingsovereenkomst
- Therapie op afstand
- Beroepsgeheim
- Declareren
- Uitstel herregistratie

 

- Zelf mentaal gezond blijven
- Artikelen voor therapeuten (over quarantaine, afscheid en rouw)

- Hulp en nazorg aan zorghulpverleners
- Bezoekersrichtlijn 
- Informatie voor clienten (omgaan met angst, stress en informatie voor kinderen en jongeren)
- Informatie voor ondernemers
- Financiele regelingen
- Lijst kennisinstituten/(branche)organisaties
- Informatie van de overheid

Richtlijn GGZ 

De geestelijke gezondheidszorg heeft de zevende versie van de specifieke richtlijn GGZ en corona gepubliceerd op GGZ Standaarden. In de richtlijn zijn wijzigingen doorgevoerd in de paragraaf Voorkomen van besmetting en in de paragraaf Verantwoord inzetten van (zorg)professionals.

Hieronder vier veelgestelde vragen en de antwoorden.

1. Wat schrijft de richtlijn voor over het gebruik van mondneusmaskers?

Aan de paragraaf Voorkomen van een besmetting is een inleiding toegevoegd over het gebruik van mondneusmaskers. Het bestuur van een instelling of een vrijgevestigde behandelaar heeft de mogelijkheid medewerkers, patiënten en bezoekers te verplichten een mondneusmasker te dragen in de gebouwen van de instelling en omgevingen waar het houden van de 1,5 meter afstand niet goed mogelijk is. Patiënten en bezoekers kunnen daarvoor een eigen masker gebruiken. Waar nodig verstrekt de instelling een chirurgisch mondmasker.

Bovenstaande geldt ook voor de ambulante thuiszorg. De hulpverlener kan, bij twijfel over het besmettingsrisico, de professionele inschatting maken om persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) te dragen.

2. Wat beveelt de richtlijn aan over testen en quarantaine?

In de paragraaf Verantwoord inzetten van (zorg)professionals lees je alles over wanneer en wie testen, wanneer in quarantaine en hoe om te gaan met verkoudheid. De richtlijn volgt daarbij uiteraard het testbeleid van het RIVM. De drie wijzigingen in deze paragraaf zijn:

  • Bij klachten als niezen, hoesten, benauwdheid en/of koorts moet de (zorg)professional getest worden. Als medewerker in de direct patiëntgebonden zorg of behandeling heeft de medewerker voorrang bij het aanvragen van een test bij de GGD.
  • Wanneer een (zorg)professional negatief test maar wel verkoudheidsverschijnselen heeft, wordt geadviseerd te werken met een mondneusmasker. Zo worden anderen niet besmet met het verkoudheidsvirus.
  • Wanneer een (zorg)professional terugkomt uit een risicogebied, of wanneer diegen via de Corona-app de melding heeft gehad dat deze langdurig in contact is geweest met een besmette ander, moet deze 10 dagen in quarantaine gaan. Bij het ontstaan van corona-gerelateerde klachten moet de (zorg)professional zich laten testen. In uitzonderingssituaties waarin een ernstig personeelstekort dreigt, mag de (zorg)professional in overleg met de GGD en bedrijfsarts wel werken maar moet dat dan doen met gebruik van PBM.

3. Hebben de aangescherpte maatregelen invloed op de groepsgrootte bij groepsbehandelingen?

Als de ruimte voor groepsbehandeling groot genoeg is om 1,5 meter afstand te kunnen houden, is er geen reden om op grond van de aangescherpte maatregelen groepsbehandelingen af te bouwen. Deze opvatting wordt gedeeld door VWS. De tekst van de richtlijn is op dit punt dan ook niet aangepast.

In het algemeen geldt: groepsbehandelingen en dagactiviteiten zijn mogelijk onder de voorwaarde dat er met groepen gewerkt wordt die niet groter zijn dan de ruimte toelaat. Bij beperkte faciliteiten voor het organiseren van groepen, moet een goede afweging gemaakt worden voor welke patiëntengroepen een groepsbehandeling of dagactiviteitenaanbod kan worden aangeboden. De coronaregel, minimaal 1,5 meter afstand tussen de in de ruimte aanwezige personen, is hiervoor bepalend. In de paragraaf Polikliniekbezoek, vrijgevestigde praktijk en behandeling  vind je overige aanbevelingen voor de organisatie van groepsbehandelingen.

4. Hebben de aangescherpte maatregelen van het kabinet impact op face to face contacten?

Er zijn binnen het huidig kabinetsbeleid geen aanpassingen nodig in de organisatie van face to face contacten in de behandelingen.  Een behandeling kan face-to-face plaats vinden. De behandelaar streeft hierin samen met de patiënt en zijn naasten te komen tot maatwerk in de best passende vorm. Uiteraard nemen beiden de RIVM-richtlijnen in acht, en het kan alleen mits instellingen de veiligheid van medewerkers en patiënten voldoende kunnen waarborgen.
De tekst van de richtlijn is op dit punt niet aangepast.

Lees hier ook de Handreiking 'Hervatting van reguliere ggz' van GGZ Nederland (15 mei 2020), gericht op de ambulante ggz (inclusief jeugd ggz, forensische zorg) en verslavingszorg.


Opstarten reguliere zorg

- De richtlijn GGZ en corona adviseert dat behandelaar en patiënt samen beslissen wat het beste past. Face- to-face? Of digitaal? Om samen die keus te kunnen maken is een infographic ontwikkeld op basis van de richtlijn GGZ en corona
Download hier de infographic poster.

- De NZa heeft een informatiekaart gemaakt voor zorgaanbieders over communicatie met clienten. Belangrijk is dat er aandacht is voor antwoorden op twee basisvragen: wat verwacht je als zorgaanbieder van de patiënt? Wat kan de patiënt van jou als zorgaanbieder verwachten? Daarnaast is het van belang om aan te geven wat een patiënt kan doen in verschillende situaties.
Download hier de informatiekaart


Testen

Hier vindt u Inzet en testbeleid van zorgmedewerkers geestelijke gezondheidszorg.
Ook vrijgevestigden die directe zorg verlenen aan patiënten kunnen bij symptomen van COVID-19 kunnen op dit moment onder de beschreven landelijke voorwaarden getest worden op corona. De regie voor het testen ligt bij de GGD in de regio waar u woont.


Hygiënemaatregelen en gedragsregels

Indien (begeleiding middels) face to face contact plaatsvindt dan gelden de algemene richtlijnen uit de richtlijn ggz:
- Aandacht voor handhygiene (wassen, desinfectie);
- Geen handen schudden;
- 1,5 meter afstand houden;
- Geen afspraak wanneer de patiënt hoest, niest of koorts heeft;
- De patiënt komt alleen op de poli;
- Zorg dat er geen patiënten tegelijk in de wachtkamer zitten;
- Plan gesprekken met wat meer tussenruimte in;
- Als in een groepspraktijk onvermijdelijk is dat er een paar patiënten tegelijk in de wachtkamer zitten, zet dan de stoelen 1,5 meter uit elkaar. Verwijder hiervoor desnoods een aantal stoelen;
- Hang een brief op de deur met het verzoek om pas binnen te komen op de afgesproken tijd;
- Zorg voor tissues en een prullenbak met deksel en voetpedaal;
- Zorg dat de wachtruimte en de spreekkamer goed geventileerd worden;
- Biedt geen koffie, thee of water aan. Als patiënten iets willen drinken, kunnen ze dat zelf van huis meenemen.
- Neem contactpunten na elk bezoek af. Denk aan de deurbel, deurkrukken, toilet, stoelen, armleuningen, tafelblad, et cetera.


Afzeggen of ‘no show’ afspraken

Ook voor het afzeggen van afspraken, adviseert de NVP houden aan de richtlijnen van het RIVM en adviseert de cliënten om dit ook te doen. Kijk daarbij ook goed naar uw eigen beleid ten aanzien van ‘no show’.
- Vermeld op uw eigen website hoe u met het afzeggen van afspraken omgaat;
- We adviseren u om geen kosten in rekening te brengen bij no show


Behandelingsovereenkomst zonder face to face contact

Zodra een behandelingsovereenkomst tot start komt draagt de hulpverlener behandelverantwoordelijkheid. De behandelingsovereenkomst begint bij de intake. Zie art. II.2.1.6 in Beroepscode voor psychotherapeuten. In de Beroepscode staat niet dat face to face contact een voorwaarde is voor het tot stand komen van een behandelingsovereenkomst. Er wordt in de beroepscode uitsluitend over face-to-face contact gesproken in Bijlage 1, die gaat over Digitale communicatie. Hierin staat  dat er sprake kan zijn van digitale ‘communicatie tussen psychotherapeut en cliënt die vergelijkbaar is met een face-to-face psychotherapie, waarbij sprake is van een behandelingsovereenkomst waarop alle bepalingen van deze code van toepassing zijn. Het laatste geval betreft onder meer een (gestructureerde) behandeling via een beveiligde website (webbased therapy).’

Ook in het Kwaliteitsstatuut staat dat beeldbellen hier gezien kan worden als alternatief: ‘De regiebehandelaar is verantwoordelijk voor het (doen) vaststellen van de diagnose waarbij de patiënt/cliënt ook daadwerkelijk is (mede)beoordeeld door de regiebehandelaar via direct contact met de patiënt/cliënt.’(p.8) en ‘Als delen van het intake-/diagnostische proces door anderen dan de regiebehandelaar worden verricht, moet de regiebehandelaar via direct contact (ook beeldbellen) met de patiënt/cliënt bij de beoordeling betrokken zijn’ (p.19) .


Therapie op afstand

Beeld (bellen) is soms een goed alternatief voor contact face to face. Bij de afweging of een cliënt toch fysiek moet worden gezien spelen factoren mee als het risico op schade voor de cliënt (bijvoorbeeld in een crisissituatie), de beschikbare alternatieven en de veiligheid van de psychotherapeut zelf. Belangrijk is dat de cliënt goed wordt geïnformeerd over de in de gegeven omstandigheden voorgestelde alternatieve wijzen van therapie, de wijze toepassing en de voor- en nadelen daarvan. In het cliëntendossier wordt aangetekend dat deze informatie is gegeven en wordt vermeld of de client hiermee instemt.

Houd bij de keuze van communicatiewijze- en middelen rekening met de (on) mogelijkheden van de cliënt en de privacy van cliënt en eventuele huisgenoten. (Beeld)bellen is bijvoorbeeld minder geschikt als cliënt zich niet kan afzonderen voor een gesprek. Een face-to-facecontact kan niet door een cliënt worden afgedwongen. 

Beeldbellen is volgens de Beroepscode voor psychotherapeuten toegestaan als er maatregelen worden getroffen om de veiligheid en betrouwbaarheid van dit kanaal zo optimaal mogelijk te kunnen waarborgen. Er dient gebruik te worden gemaakt van software en tools met een beveiligingsniveau dat is toegerust op de privacyregels in de zorg. Check bij keuze voor een pakket in elk geval of een programma voldoet aan de veiligheidsnormen NEN 7510 ofwel ISO27001. Deze norm is opgenomen in regelgeving. Whatsappen, skypen en facetimen voldoen niet aan deze veiligheidsnormen.

Het ministerie van VWS tipt een lijst van digitale ondersteuningsmogelijkheden en ook de LVVP geeft uitgebreide informatie over verschillende mogelijkheden voor veilig beeldbellen

Op het tablad achtergrond staan enkele publicaties over e-health. 

Richtlijnen en praktische tips voor online behandelen
- Test vooraf het programma en zorg dat het het zelf goed kent;
- Houd rekening met technische opstarttijd met je cliënten en bel als ze hulp nodig hebben bij opstarten;
- Zorg dat zowel uzelf als de cliënt tijdens het consult niet worden gestoord door anderen;
- Ga op ooghoogte van je camera zitten en zorg dat je hele hoofd en bovendeel van je romp in beeld is;
- Gebruik waar een headset (dit voorkomt echo’s) en zet je microfoon uit ('mute') als je niet praat;
- Ga comfortabel zitten; ontspan en probeer bewust in je 'therapiemodus' te komen;
- Check je achtergrond en zorg dat deze neutraal is (bv kunst en bloemen). Let ook op storend lichtinval.
- Beweeg niet teveel;
- Pas je gesprekstechnieken aan: zoals explicieter nonverbaal en verbale empathie tonen. Vaker gevoelsreflecties geven. Benoem de nonverbale emotionele expressie van je client, dat helpt om het contact dichterbij te halen (“ik zie dat je wegkijkt, ik hoor dat je stem breekt” etc.). Maak gebruik van mentaliseren bevorderende interventies om het gemis aan informatie wat je in live contact opvangt op therapeutische wijze te compenseren (en er je voordeel mee te doen). Uit je zichtbaar non-verbaal als je iets wilt bevestigen of ontkrachten (omdat anders iedere “hum hum” de spreker onderbreekt).
- Vooral bij groepsbehandeling, is het belangrijk om duidelijke spelregels te hebben bij videobellen, bijvoorbeeld:
Wil je iets zeggen, maar kom je er niet tussen: steek je hand op. De gespreksleiders geven je dan het woord. Praat niet door elkaar heen. Wil je iets vragen tijdens een presentatie: klik dan op “reactions” en klik op het handje.


Beroepsgeheim

Als u vermoedt dat een cliënt besmet is met het coronavirus maar zich daar zelf niet van bewust is, dan kunt u dit bespreken en hem of haar vragen telefonisch contact op te nemen met de huisarts. Neem niet zelf contact op met de huisarts van de cliënt; daarmee doorbreekt u uw beroepsgeheim.


Declareren

De Nederlandse zorgautoriteit (NZa) heeft voor de specialistische ggz en basis ggz de regels verruimt voor zorg op afstand. Dit betekent dat zorg op afstand in rekening kan worden gebracht zonder dat hiervoor een speciale prestatie is vastgesteld of als niet precies is voldaan aan de eerder gestelde voorwaarden. Zorgaanbieders kunnen dan een reguliere zitting, consult of behandeling declareren. Ook het eerste consult met patiënt kan digitaal worden gedaan.

Basis en gespecialiseerde ggz
Het maakt dus niet uit of een consult digitaal, telefonisch of fysiek plaatsvindt omdat de zorgprestaties algemeen omschreven zijn. Behandeling en intake mogen volledig digitaal, deels digitaal (blended care) of fysiek plaatsvinden om te kunnen declareren.

Direct patiëntgebonden tijd is de tijd waarin een behandelaar, in het kader van de diagnostiek of behandeling, contact heeft met de patiënt of met familieleden, gezinsleden, ouders, partner of andere naasten (het systeem) van de patiënt. Direct patiëntgebonden tijd kan bestaan uit: face-to-face contact, telefonisch contact, schriftelijk/e-mail contact,  (beveiligde) chat, beeldbellen et cetera (direct contact via internet). Deze tijd wordt dus geregistreerd en gedeclareerd als directe tijd.
Meer informatie over declareren staat ook hier


Uitstel herregistratie

Vanwege de noodsituatie heeft de minister besloten de herregistratie-verplichting voor alle artikel 3-beroepen net ingang van  18 maart uit te stellen tot nader order. Zo wordt voorkomen dat in deze situatie zorgverleners mogelijk worden doorgehaald en daarmee de bevoegdheid om hun beroep uit te oefenen verliezen. In dit bericht vindt u informatie over wat dit mogelijk voor u betekent.

Alle beroepsverenigingen krijgen op dit moment veel (en vaak dezelfde) vragen van leden. Daarom werken we in deze periode heel veel samen. We hebben nog niet alle antwoorden, maar proberen gezamenlijk aanbod te ontwikkelen.
Bovenstaande informatie is samengesteld mede op basis van bronnen als Nji, NIP, NVGzP, GGZ Nederland, Nederlandse Vereniging voor Psychotrauma en vele anderen.

 

Achtergrond

Zelf mentaal gezond blijven 
Publicaties over e-health
Artikelen voor therapeuten  (over quarantaine, afscheid en rouw, kinder- en jeugd, diversiteit)
Hulp en nazorg zorghulpverleners
Bezoekersrichtlijn
Informatie voor clienten (over omgaan met angst, stress en informatie voor kinderen en jongeren)
Informatie voor ondernemers
Finaniele regelingen
Lijst kennisinsituten en (branche)organisaties
Informatie  van de overheid

Zelf mentaal gezond blijven

Ook de psychohterapeut, psychiater of klinisch psycholoog werken onder lastige omstandigheden. De werkdruk is hoog, u moet anders werken dan u gewend bent en natuurlijk rekening houden met de mentale en lichamelijke gezondheid van de cliënten. Om dit vol te houden is het van belang zelf gezond te blijven, ook mentaal. Een aantal tips:

- ‘Vergeet jezelf niet, als je voor een ander zorgt’; mentale ondersteuning van zorgprofessionals tijdens de COVID-19crisis (Tijdschrift voor Psychiatrie)
- Vijf ultrakorte hacks voor zorgverleners – compassion for care
- Zorg goed voor jezelf en goed voor elkaar (LAD, FMS en MGGZ)
- Samen heel blijven – poster Extra Handen voor de Zorg
- Ritme, gezond eten en bewegen: zo blijf je thuis mentaal gezond (NOS, 18 maart 2020)
- Tips & adviezen voor de mentale gezondheid van zorgprofessionals (ministerie van Defensie)
- Contactpunt psychosociale ondersteuning zorgprofessionals geopend
-
Vergeet jezelf niet (Toolkit)
- Hoe houd je jezelf gezond als professional? (NJI)
- Geestelijke gezondheid tijdens COVID (WHO)
- Terugkijken: Webinar en de medische psychologie (NIP, NVGzP, LMVP)
- Terugkijken: Webinar mentale gezondheid voor zorgprofessionals (Defensie)
- Self-care for psychologists during the COVID-19 outbreak (APA)
- Pyschosociale ondersteuning in coronatijd (ARQ – Nationaal Psychotrauma Centrum)
- Aanbevelingen gezondheid en inzetbaarheid professionals tijdens COVID-19 (UMC Utrecht)


Publicaties over e-health

- The Washington post (mei 2020)The surprising intimacy of online therapy sessions during the pandemic
- Eet arikel uit De Psychiater (maart 2020): Digitaal contact met patiënten: waar moet je op letten (interview  Dr. Andreas Lamerz)
- Autoriteit persoonsgegevens - Veilig thuiswerken tijdens de coronacrisis
- The COVID-19 pandemic: The ‘black swan’ for mental health care and a turning point for e-health (Tim R.Wind, Marleen Rijkeboer, Gerhard Andersson, Heleen Riper)
- Boom Uitgevers biedt het boek 'E-health, Handboek voor Zorg- en Hulpverleners' nu met 50% korting aan. Meer informatie staat hier.

In het Tijdschrift voor Psychotherapie verschenen eerder: 
- E-mental health: state of the art (Tijdschrift voor Psychotherapie 2015) Een artikel van Viviane Thewissen en Nicole Gunther een state-of-the art overzicht van onderzoek, met name klinische trials (RCT’s) en meta-analyses hiervan, naar de klinische en kosteneffectiviteit van online behandeling voor diverse psychische aandoeningen en leeftijdsgroepen.
- De toekomst van de psychotherapie en de psychotherapeut. (Tijdschrift voor Psychotherapie 2015) Over de rol van e-mental health door Jacques van Lankveld
- Van couch naar computer (Tijdschrifr voor Psychotherapie 2012)  Een (psychotherapeutische) marketingvisie voor een succesvolle disseminatie van e-mental health in de ggz. Een artikel van Peter Daansen.


Artikelen voor psychotherapeuten 

- Coronavirus on the inpatient unit: A new challenge for psychiatry (Dinah Miller, Clinical Psychiatry News 13 maart 2020).
GGZ Totaal maakte een mooi vertaling (met lichte aanpassingen): Corona op een intramurale afdeling
Onze maatschappij is in de greep van een verhaal over een virus. Maar op welke feiten is dat verhaal gebaseerd? – Mattias Desmet, hoogleraar klinische psychologie aan de Universiteit Gent
- Hoe verminder je de impact van verplichte sociale isolatie ten tijde van corona? Lees bijvoorbeeld artikelen op de website van EFPA
- The Lancet, 14 maart 2020: In dit artikel worden eerste aanwijzingen met betrekking tot de psychologische impact van quarantaine besproken.
- American Psychiatric Association, 10 maart 2020: David Cates, klinisch psycholoog en consultant bij Nebraska National Quarantine Center, heeft een aanpak ontwikkeld voor de vermindering van psychische problemen bij mensen die in quarantaine zitten. Virtuele groepssessies worden aangeboden waarin therapie en updates worden gegeven.
- Informatie over isolatie en quarantaine van ARQ Nationaal Psychotrauma Cenrum
- Adviezen vanuit World Confederation of Cognitive and Behavioural Therapies

Ouderen
- Informatie over ondersteuning aan (kwetsbare) ouderen van ARQ Nationaal Psychotrauma Cenrum
- EFPA aanbevelingen om te werken met oudere volwassenen in tijden van Corona

Kinder- en jeugd
- Relevante artikelen staan op de website van de European Society for Child and Adolescent Psychiatry
- In het dossier van het Het Nederlands Jeugdinstituut staat informatie gebundeld op specifieke doelgroep.
- Werkkaarten (AKWA GGZ) voor gezinnen met psychische problematiek om professionals, patiënten, kinderen, ouders en naasten te ondersteunen met tips en handvatten hoe te handelen in deze coronatijd. 

- De VNG en het Rijk hebben afspraken gemaakt over continuering van financiering van zorg die geleverd wordt via Jeugdwet.  Het gaat om compensatie voor meerkosten, tijdelijke omzetdaling, het bieden van andere hulp, effecten na afloop van corona en compensatie voor andere kosten. 

Diversiteit
- De handreiking ‘Oog voor diversiteit ten tijde van de coronacrisis van ARQ, Parnassia Groep en Pharos 

Afscheid en rouw 
- Slachtofferhulp, Afscheid en rouw in tijden van corona, een artikel van Fonds Slachtofferhulp
- Harvard Business Review 23 maart 2020: That Discomfort You’re Feeling Is Grief.
- Science Guide 21 maart 2020:  We moeten accepteren dat het risico van de dood bij het leven hoort. Voormalig huisarts en hoogleraar filosofie Marli Huijer maakt zich zorgen.
- NOS (13/4) Corona belemmert rouwproces: zonder afscheid geen verwerking


Hulp en nazorg voor zorghulpverleners aan artsen en verpleegkundigen 

- Contactpunt psychosociale ondersteuning voor zorgprofessionals van ARQ IVP heeft jarenlange ervaring in het ondersteunen van mensen en organisaties die te maken krijgen met ingrijpende gebeurtenissen, rampen en crises. Het contactpunt is 7 dagen per week bereikbaar tussen 8:30 en 21:30 uur op telefoonnummer 088 – 3305500.
- Omgaan met werkgerelateerde stress bij Corona In deze folder van ARQ Nationaal Psychotrauma centrum lees je welke stressreacties je als zorgverlener kan ervaren en hoe je hier mee om kan gaan.

- Webinar terugkijken over Corona en medische psychologie. Collega’s uit diverse ziekenhuizen uit het zuiden van het land gesproken over hun ervaringen met het Corona-virus tot nu toe. Hoe is de psychosociale zorg georganiseerd, wat zijn de do’s and don’ts, hoe ondersteun je elkaar? Belangrijke les: geen psychologische debriefing, maar laagdrempelig aanwezig zijn en psycho-educatie geven.

Wilt u als psychotherapeut, psychiater of psycholoog zelf ondersteuning bieden?

- U kunt zich aanmelden bij www.extrahandenvoordezorg.nl: deze website wil vraag en aanbod van zorgpersoneel in het kader  versneld samenbrengen.
- Het Platform Mentale steun voor de zorg  brengt zorgverleners laagdrempelig in contact met een therapeutZorgverleners kunnen hier laagdrempelig een psychotherapeut, psycholoog of psychiater vinden die hulp kan bieden. 

Meer lezen
- Online webinar van Militaire Geestelijke Gezondheidszorg. Adviezen aan zorgprofessionals voor hun mentale gezondheid in deze tijd van COVID-19. 
- Informatie over een gespecialiseerde traumabehandeling voor mensen met ernstige beroepsgerelateerde klachten staat op de website van ARQ Centrum’45
-Flyer mentale gezondheid Zorgprofessionals  Tips & adviezen voor de mentale gezondheid van zorgprofessionals van Defensie

- Volkskrant 30 maart: Psychologen waarschuwen voor PTSS onder overbelast zorgpersoneel
- Zorgvisie 30 maart: Bestuurders, regel nazorg voor artsen en verpleegkundigen nu!
- Zorgvisie 28 maart: Ggz staat ziekenhuispersoneel bij in coronastrijd
- Zorgvisie 1 april ‘Mentale nazorg voor zorgverlener is bittere noodzaak’


Bezoekersrichtlijn ggz: geen algehele bezoekersstop

Contact met naasten is voor deze kwetsbare groep patiënten  belangrijk en vormt in een aantal gevallen ook onderdeel van de behandeling. Persoonlijke aandacht van familie en naasten geeft patiënten rust in een periode dat zij daaraan extra behoefte hebben. GGZ Nederland en Valente hebben een aangepaste richtlijn opgesteld voor bezoekersbeleid in tijden van corona. Het bezoekersbeleid is afgestemd met cliënten- en familieorganisatie MIND en het RIVM.

Lees hier wat er in de Richtlijn ggz staat over bezoek 


(Algemene) informatie voor clienten

Mensen met vragen over psychosociale gevolgen van de coronacrisis kunnen vanaf vandaag terecht bij het Informatie- en Verwijscentrum COVID-19 (IVC) van ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum.

- Mindkorrelatie:  chatten of bellen met een hulpverlene, elke dag tussen 9.00 en 18.00 via telefoon (0900-1450, €0,15/min), chat (tot 17:30 uur), WhatsApp en mail. 
- Folder Voor mensen die in isolatie of quarantaine zitten: deze folder van ARQ Kenniscentrum Impact is bedoeld voor mensen die (mogelijk) besmet zijn met het coronavirus
- Folder Tijdens sociale onthouding: deze folder is voor iedereen bedoeld die vanwege de maatregelen in Nederland minder sociale contacten heeft.
- Informatie voor mensen met PTSS: deze folder is ontwikkeld door onze collega's van ARQ Centrum'45.
- Informatie voor werkgevers over het ondersteunen van medewerkers: deze folder is bedoeld voor leidinggevenden en werkgevers met informatie en handelingsperspectief om grip te houden op de situatie.
- Op de website van 113 Zelfmoordpreventie vinden hulpvragers, naasten en professionals kennis en tools.
- Lees bijvoorbeeld  ‘Naasten: steun in coronatijd’ of volg de online training suïcidepreventie, ontwikkeld voor elke Nederlander (18 jaar en ouder). Lees de factsheets Omgaan met Stress en Geestelijke en psychosociale gezondheid (pdf – WHO)

- Volkskrant, 20 maart 2020: Psychiater Witte Hoogendijk: ‘Misschien zeggen we straks wel tegen elkaar: ik ga even in de coronastand’
- NOS, 18 maart 2020: Drie psychologen geven tips om mentaal gezond te blijven tijdens een quarantaine.
- Parool 23 maart 2020: Hoe de dreiging van corona onze psyche beïnvloedt: ‘Iedereen heeft ziekteangst’
- Trouw, 20 maart 2020: Wat doet de coronacrisis met onze mentale gezondheid, en welke invloed hebben we daar zelf op? Tw- - NOS, 13 april 2020: Corona belemmert rouwproces: zonder afscheid geen verwerking. Deskundigen vertellen erover, en geven tips.

Over angst en stress
-In een factsheet van het Rode Kruis staat hoe men het beste om kan gaan met stress in tijden van corona.
- Het Rode Kruis heeft ook een aantal folders gemaakt over het coronavirus
- CNN Health, 14 maart 2020: een artikel met praktische tips gegeven voor personen die zich angstig en onrustig voelen door de constante stroom aan informatie over het virus.
- University of Virginia: Bethany Teachman is hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Virginia en klinisch psycholoog. Ze is hoofd van het universiteitsprogramma voor angst, cognitie en behandeling. In dit artikel geeft ze advies voor mensen die angst voor het coronavirus ervaren.
- American Psychiatric Association, maart 2020: De APA geeft 5 algemene tips die individuen kunnen helpen de angst voor corona te beperken en op een nuchtere manier naar nieuwsberichten te kijken.
- American Psychiatric Association, maart 2020: De APA heeft een podcast uitgebracht, waarin Baruch Fischhoff, PhD, spreekt over angst voor het coronavirus. Hij behandelt waarom we banger zijn voor onbekende ziektes, hoe je je angst onder controle kunt krijgen en wat de psychologische effecten van quarantaine kunnen zijn.
- Hoogleraar Affectieve Processen en Emoties Agneta Fischer over collectieve en besmettelijke angst, massahysterie en hoe je met angst kunt omgaan.

Informatie voor kinderen en jongeren
National Child Traumatic Stress Network:  Deze factsheet van de NCTSN behandelt stap voor stap de informatie die belangrijk is voor ouders/verzorgers in de omgang met het coronavirus. Naast praktische informatie en tips voor dagbesteding worden manieren genoemd om de situatie met kinderen te bespreken, afgestemd op de leeftijd van het kind. Op die manier kan angst en onzekerheid bij het kind worden beperkt.

- Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie: Het KJP biedt een overzichtelijke pagina met links en adviezen voor het praten met kinderen over het coronavirus. Ook wordt er uitleg gegeven in korte video’s.
- JIM, 16 maart 2020: JIM geeft vijf tips om tieners te helpen hun angst voor het coronavirus te beheersen. Deze tips zijn gebaseerd op een artikel geplaatst in de New York Times.
- Informatie van het NJi Voor kinderen en jongeren: het Het Nederlands Jeugdinstituut heeft informatie gebundeld uit allerlei kanalen. Het dossier heeft als doelgroepen ouders, kinderen en jongeren, professionals en gemeenten. 
- Informatie van de Kinderombudsman


Lijst Kennisinsituten en (branche)organisaties


Voor ondernemers

- Coronaloket voor ondernemers met veelgestelde vragen (KVK, VNO-NCT, MKB-Nederland en PZO-ZZP). Ook telefonisch: 0800-2117 (dagelijks van 8.30 – 17.00)
- Coronavirus: wegwijzer voor ondernemers – Ondernemersplein | KVK
- Veelgestelde ondernemers­vragen over corona – KVK
- Het coronavirus: check hier je regelingen – KVK


Financiële regelingen

Het Kabinet en de zorgverzekeraars hebben maatregelen genomen om de financiële schade voor ondernemers in de zorg te beperken. Hieronder staat een overzicht van de verschillende regelingen.

Regeling zorgverzekeraars: continuïteitsbijdrage

 

Ook ggz-aanbieders kunnen binnenkort een continuïteitsbijdrage van zorgverzekeraars aanvragen. De regeling geldt specifiek voor zorgaanbieders binnen de ggz, die zorg zonder verblijf leveren, met een jaaromzet minder dan 10 miljoen euro. De ggz-sector is met een brief over de regeling geïnformeerd.

De regeling voor de ggz is een aangepaste versie van de reguliere continuïteitsbijdrage-regeling. De opzet daarvan is immers gebaseerd op een declaratiepatroon van consulten of kortdurende prestaties. In de ggz wordt gewerkt met dbc’s en gb ggz producten die een lange doorlooptijd (tot maximaal 12 maanden) kennen. Daarom is gewerkt aan een aangepaste regeling, die rekening houdt met de trajectbekostiging in de ggz.

Zorgaanbieders ontvangen de continuïteitsbijdrage voor het deel van de omzet dat daalt door de coronacrisis. De bijdrage is gebaseerd op de normale omzet die zorgverzekeraars zouden vergoeden uit de basisverzekering en aanvullende verzekeringen en voor de zorgaanbieders in de ggz is dat 85%.

Zodra duidelijk is vanaf wanneer de bijdrage aangevraagd kan worden, informeert Zorgverzekeraars Nederland (ZN) de betrokken branche- en beroepsorganisaties. 

Vooruitbetalingsregeling wel van toepassing voor ggz

Voor bepaalde beroepen in de zorg is daarnaast een vooruitbetalingsregeling getroffen om te voorkomen dat zij \op korte termijn in financiële problemen komen. De vooruitbetaling bedraagt 70% van een twaalfe deel van de door de zorgverzekeraar vergoede zorgkosten op jaarbasis. Die vooruitbetaling gold aanvankelijk alleen voor zorgaanbieders in specifieke branches.  Hoewel het niet duidelijk uit de teksten blijkt, vallen ook praktijken van vrijgevestigde ggz-professionals onder deze regeling. De vooruitbetalingsregeling is beschikbaar vanaf 14 april via VECOZO.  Klik hier voor actuele informatie over de vooruitbetaling
Er zijn nog veel vragen bij deze regeling waarover ZN hopelijk binnenkort duidelijkheid geeft.  

Regeling Rijksoverheid

Het kabinet heeft maatregelen genomen om de financiële schade voor bepaalde sectoren te beperken. De vier maatregelen die mogelijk betrekking hebben op uw situatie zijn: 

1. Instellen tijdelijke regeling tegemoetkoming loonkosten (ministerie van SZW)
Heeft u personeel in dienst dat u moet doorbetalen, maar is er door corona een omzetdaling van minimaal 20% en daardoor te
weinig werk uw personeel? Dan kunt u een tegemoetkoming in de loonkosten aanvragen. Dit geldt gedurende de maanden maart tot en met mei 2020. Deze tegemoetkoming bedraagt maximaal 90% van de loonsom gedurende drie maanden. Het UWV beoordeelt de aanvragen. Lees hier meer over de  Tijdelijke Noodmaatregel Overbruggin voor Werkbehoud  

2. Extra ondersteuning zelfstandig ondernemers (ministerie van SZW en gemeenten)
Dit is een tijdelijke aanvullende inkomensondersteuning voor levensonderhoud. Daalt uw inkomen onder het sociaal minimum, dan kunt u daar gedurende de maanden maart, april en mei een aanvulling op krijgen. 
- Hier vindt u de hoogte van het sociaalminimum
- Hier vindt u meer informatie over de regeling

3. Versoepeling uitstel van betaling belasting en verlaging boetes (Belastingdienst)
Als ondernemer is er een mogelijkheid later te betalen en daar nauwelijks tot geen rente over betaalt. U dient daardoor uitstel aan te vragen bij de Belastingdienst.

4. Verruiming regeling Garantie Ondernemersfinanciering (ministerie van EZK)
Ondernemingen die problemen ondervinden bij het verkrijgen van bankleningen en bankgaranties kunnen gebruikmaken van de
Garantie Ondernemersfinancierings-regeling (GO). Het kabinet stelt voor het garantieplafond van de GO te verhogen van 400 miljoen naar 1,5 miljard euro. Met de GO helpt het ministerie van EZK zowel het MKB als grote ondernemingen door middel van een 50% garantie op bankleningen en bankgaranties, (minimaal 1,5 miljoen – maximaal 50 miljoen euro per onderneming). Het maximum per onderneming wordt tijdelijk verruimd naar 150 miljoen euro. Het Kabinet committeert zich om alle garantieruimte te verstrekken die nodig is.

5. Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19 (TOGS) nu wel van toepassing
De Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19 (ministerie van EZK) was aanvankelijk alleen gericht op sectoren als de horeca en de reisbranche die met verplichte beperkingen te maken hebben. Op 7 april jl. is hier een aantal sectoren aan toegevoegd, waardoor ook praktijken van psychologen ook van de regeling gebruik kunnen maken.

Hier vindt u een overzicht van alle regelingen


Overheid

Het RIVM heeft actuele informatie en veelgestelde vragen  over het Coronavirus op de website staan. Voor zorgmedewerkers gelden specifieke adviezen. Met vragen kunt u ook bellen met het publieksinformatienummer van de Rijksoverheid, tel: 0800-1351
- Coronavirus COVID-19 – Rijksoverheid
- Cruciale beroepen – Rijksoverheid

- Kamerbrief 20/3 Crisisstructuur ggz en uitvoering van de motie van het lid Ouwehand c.s. over een noodplan geestelijke gezondheidszorg 

Bovenstaande informatie is samengesteld mede op basis van bronnen als Nji, NIP, NVGzP, GGZ Nederland, Nederlandse Vereniging voor Psychotrauma en vele anderen.

Personen

[PLACEHOLDER_HIDE]

Dossiers

[PLACEHOLDER_HIDE]

Veel gestelde vragen

  • Cornacrisis: zorg op afstand, hoe declareer je dat?
    • De NZa zet op een speciale pagina de meest gebruikte declaratietitels voor zorg op afstand per zorgsector op een rij.

      Hier staat voor de basis ggz en de gespecialiseerde ggz: 

      Het maakt niet uit of een consult digitaal, telefonisch of fysiek plaatsvindt omdat de zorgprestaties algemeen omschreven zijn. Behandeling en intake mogen volledig digitaal, deels digitaal (blended care) of fysiek plaatsvinden om te kunnen declareren.

       

  • Coronacrisis: hoe kan ik een consult op afstand registreren in de ggz?
    • Dit doet u door direct patiëntgebonden tijd te schrijven op de reguliere activiteiten. U geeft als zorgaanbieder namelijk zelf invulling aan de verschillende activiteiten. Dit kan door een face-to-face contact, maar ook via telefoon, beeldbellen of e-mail. Dit zijn allemaal vormen van direct patiëntgebonden tijd. De mogelijkheden voor zorg op afstand zijn niet verschillend voor de intake- en diagnostiekfase.
      Bron: NZa

      Zie voor meer informatie pagina 32 van de Wegwijzer bekostiging digitale zorg 2020.

  • Coronacrisis: hoe kan ik gebruikmaken van de noodregeling digitale zorg
    • Voor de stimuleringsregeling E-health Thuis (SET) is een speciale noodregeling ingericht: SET Covid-19. De regeling is voor instellingen en organisaties. Alle zorgaanbieders kunnen gebruikmaken van de regeling door het indienen van een korte aanvraag. Aanvragen kunnen vanaf woensdag 25 maart, 09.00 uur worden ingediend.

      Voorwaarden

      Voor de regeling geldt een aantal voorwaarden, waaronder:

      1. De aanvrager is een aanbieder die zorg en/of ondersteuning biedt aan thuiswonende cliënten of hun mantelzorgers (of zorg en/of ondersteuning die gericht is op de terugkeer naar huis). Dit gaat bijvoorbeeld om welzijnsorganisaties, aanbieders van wijkverpleging, ggz-aanbieders en ziekenhuizen.
      2. De aanvrager vraagt subsidie aan om aan de slag te gaan met digitale ondersteuning/zorg op afstand voor thuiswonende cliënten of hun mantelzorgers.
      3. De voorgestelde activiteiten dragen bij aan de continuïteit van ondersteuning of zorg op afstand voor thuiswonende cliënten ten tijde van de coronacrisis, of de activiteiten zijn er op gericht om de belemmeringen die het gevolg zijn van deze crisis op te heffen.

      Zie voor meer informatie: Voorwaarden SET: Uitbreiding voor coronavirus (SET Covid19) (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland)

      De noodregeling wordt 25 maart om 09.00 uur opengesteld via rvo.nl/set-corona.

  • Coronavirus: hoe zit het met de herregistratie?
    • Het Kabinet heeft de herregistratie-verplichting voor artikel 3 Wet BIG-beroepen tot nader order opgeschort in verband met de Corona-crisis om zo te voorkomen dat zorgverleners uit het BIG-register worden gehaald en daardoor hun bevoegdheden verliezen. Minister Bruno Bruins van VWS zegt: “Ik zal onder de huidige omstandigheden niet tot doorhaling van inschrijvingen van zorgverleners in het BIG-register overgaan als zorgverleners de periode van vijf jaar hebben overschreden, zonder aan te tonen dat zij voldoende werkervaring hebben.” 

      Lees de brief van minister Bruno Bruins aan de Tweede Kamer, klik hier

  • Coronavirus: waar kan ik terrecht voor arbeidsrechtelijke vragen?
    • Op de website van de Vakbond voor Zorgprofesisonals staat een lijst met veelgestelde vragen, gebaseerd op wetgeving en jurisprudentie. Er is ook een maar; niet op elke vraag is een pasklaar antwoord te geven. Het juiste antwoord hangt af van de ernst van de situatie en de specifieke omstandigheden waarin de vraag zich voordoet. 
      U vindt de lijst hier

       

TERUG