Uitspraak van de maand augustus

Deze uitspraak van de maand betreft een zaak bij het Regionaal Tuchtcollege Amsterdam tegen een gz-psycholoog, psychotherapeut. De zoon van de cliënt heeft verschillende klachten zowel over de behandeling van zijn vader als over uitlatingen die de behandelaar zou hebben gedaan over deze zoon en over het onbeantwoord laten van per e-mail gestelde vragen.  

Situatie 

Vader had een behandelingsovereenkomst met de gz-psycholoog. De zoon voelde zich zeer betrokken bij de behandeling van zijn vader en is één keer aanwezig geweest bij een consult. Met zijn vader besprak de zoon uitvoerig de behandeling, waardoor hij zichzelf ook als belanghebbende in de behandelcontext ziet. De zoon dient deze klacht in namens zichzelf en niet namens zijn vader. 

De klacht 

Deze zoon verwijt de behandelaar: 

1. dat hij zijn rolafbakening niet expliciet heeft gemaakt terwijl dit bij een complexe casus essentieel is; 
2. dat hij geen behandelplan heeft opgesteld; 
3. dat hij onterecht gekozen heeft voor een traumagerichte insteek, wat heeft geleid tot een vertraging in het diagnostische traject; 
4. dat hij geen gezins- of systeemanalyse heeft uitgevoerd; 
5. dat hij tijdens de behandeling ongepaste uitspraken heeft gedaan over de zoon; 
6. dat hij niet heeft gereageerd op de vragen per e-mail van de zoon; 
7. dat het voor de zoon niet inzichtelijk was in welke hoedanigheid de gz-psycholoog, die ook een BIG-registratie als psychotherapeut heeft, handelde. 

Klachtbehandeling 

De zoon is geen cliënt en dus niet rechtstreeks belanghebbende in het kader van de individuele gezondheidszorg. De zoon is daarom niet gerechtigd om een tuchtklacht in te dienen en om die reden worden klachtonderdelen 1 t/m 4 en 7 niet-ontvankelijk verklaard.  

Klachtonderdeel 5 – ongepaste uitlatingen over de zoon 

Naasten, zoals deze zoon, kunnen een klacht indienen wanneer de behandelaar in strijd handelt met betrekking tot de zorg ten opzichte van naasten. In dit geval zou de behandelaar uitspraken hebben gedaan tegen de vader over mogelijke autistische kenmerken bij de zoon en neerbuigend hebben gesproken over hem. 

De gz-psycholoog spreekt tegen dat hij een uitspraak heeft gedaan over mogelijk autisme. Daarnaast heeft de gz-psycholoog niet de intentie gehad om de zoon te beledigen of neerbuigend te bejegenen. Als de zoon dit zo heeft gevoeld dan biedt de gz-psycholoog hiervoor excuses aan.  

Het is niet vast te stellen of de gz-psycholoog zich ongepast heeft gedragen en wat er precies is gezegd en bedoeld. Daarbij was de zoon niet aanwezig toen de gz-psycholoog deze uitspraken zou hebben gedaan. Daarom is dit onderdeel van de klacht, wegens ontbreken van de feitelijkheden, kennelijk ongegrond.  

Klachtonderdeel 6 – het niet reageren op de e-mail van de zoon 

De zoon heeft vijftien vragen gesteld over de behandeling van zijn vader: over de behandelrelatie, het behandelplan en diagnostische keuzes. Ook stelde de zoon een vraag over de vermeende uitspraken (zie klachtonderdeel 5). Na veertien dagen stuurde de zoon een reminder en met het verzoek zijn vragen te beantwoorden. De gz-psycholoog reageerde niet op beide e-mails vanwege zijn beroepsgeheim. 

Het was zorgvuldiger geweest als de gz-psycholoog de zoon had laten weten niet te reageren op de e-mails vanwege zijn beroepsgeheim. Het niet reageren is van onvoldoende zwaarte voor een tuchtrechtelijk verwijs. Daarom is ook dit klachtonderdeel kennelijk ongegrond.  

• Beslissing: klachten zijn niet ontvankelijk (1,2,3,4 en 7) en kennelijk ongegrond (5 en 6) 
• Maatregel: geen 
• Datum uitspraak: 10-07-2026 
• Lees hier de volledige uitspraak: Uitspraak - Overheid.nl | Tuchtrecht 

Wat kunnen psychotherapeuten hieruit leren? 

De zoon heeft aangegeven niet namens zijn vader te spreken. Wanneer hij namens de vader, of met instemming van de vader, de klacht zou hebben ingediend, zou deze wel ontvankelijk verklaard zijn omdat de vader rechtstreeks belanghebbend is in het kader van de individuele gezondheidszorg. 

In de zorgstandaard Naasten wordt expliciet aandacht gevraagd voor de rol van naasten: partner, ouder, vriend, (volwassen) kind, broer of zus, buur of collega. Sommigen naasten zijn zeer betrokken, anderen staan meer op afstand. Wanneer hun dierbare psychische klachten krijgt of heeft, komen naasten vaak in een andere rol terecht. Bijvoorbeeld de rol van informatiebron, van co-begeleider en/of mantelzorger. Als de balans tussen de verschillende rollen (tijdelijk) verstoord raakt, dan kunnen naasten in de rol van zorgvrager terecht komen. 

Voor de behandelaar is de relatie met naasten soms lastig gezien de verschillende rollen. Daarnaast staat het belang van de cliënt voorop. De cliënt bepaalt in hoeverre naasten betrokken mogen worden bij of geïnformeerd mogen worden over de behandeling. De behandelaar is gehouden aan zijn geheimhoudingsplicht.  

Wanneer naasten met vragen zitten, kan de behandelaar zonder toestemming van de cliënt en gezien de geheimhoudingsplicht, alleen algemeen informeren over ziekte en zorgprocessen die de persoonlijke levenssfeer van de cliënt niet raken. Bijvoorbeeld over wat het betekent om in het algemeen naasten te zijn van mensen met psychische klachten, waar naasten ondersteuning kunnen krijgen, over familie-ervaringsdeskundigen en familievertrouwenspersonen. Specifieke informatie mag zonder toestemming niet gedeeld worden met naasten, behalve in uitzonderlijke situaties (zie beroepscode III.2.1.) 

Meer informatie

• Beroepscode - NVP 
• Zorgstandaard Naasten: Introductie - Samenwerking en ondersteuning naasten van mensen met psychische problematiek | GGZ Standaarden 
• Over MIND Voor patiënten en naasten.  
• Wilt u meer weten over de procedure van het tuchtrecht? Ga dan naar de website Open over tuchtrecht  

Over de rubriek

• In 'de uitspraak van de maand' geven we een korte samenvatting van een tuchtzaak die recent of soms al wat langer geleden door het tuchtcollege is behandeld. De uitspraken kunnen een voorbeeldfunctie hebben en dienen als leidraad voor beroepsmatig handelen in situaties die vaker voorkomen. U kunt de zaken gebruiken bij intervisie of zelf uw kennis van beroepsethiek op een bepaald gebied vergroten.

• Alle uitspraken zijn terug te vinden op onze website en alleen zichtbaar voor leden na inloggen op de ledennet.

• De Beroepscode voor psychotherapeuten (2018) (pdf) is een onmisbare leidraad voor het beroepsmatig handelen van iedere psychotherapeut. Door aanpassingen in wet- en regelgeving hebben we enkele wijzigingen Beroepscode (pdf) op een een rij gezet