NVP Website voor leden

Verkrijg hier toegang tot exclusieve NVP Website ledencontent.

Christine Brouwer
Auteur: Christine Brouwer
25-08-2022

Over kwetsbaarheid en beroepsrisico’s van psychotherapeuten

Soms zeg ik verstandige dingen tegen cliënten. En daar heb ik dan zelf soms ook wat aan. Maar hoe kunnen wij als psychotherapeuten nog meer en beter voor onszelf zorgen? Zouden wij niet een eigen zelfzorgplan moeten hebben?

Als de chirurg in eigen vingers snijdt
In het Tijdschrift voor Psychotherapie schreef Mirjam Van Gael, het artikel “Als de chirurg in eigen vingers snijdt…. anno 2020”,1 over de kwetsbaarheid en de beroepsrisico’s van psychotherapeuten. Ik ben het zeer met Van Gael eens dat we, met de keuze voor dit “luisteren- naar-de-ander-vak”, vaak al in eerdere fasen van ons leven hebben (moeten) leren afstemmen op de belevingswereld van de ander. Maar ook dat wij psychotherapeuten genezers zijn met allemaal zo onze eigen wonden.

Ervaringsdeskundige
Als ‘genezende gewonde’ ben ik steeds wat meer aan het werk. Veel van mijn cliënten zijn gedeeltelijk uitgevallen op het werk of zitten helemaal thuis. Als ik deel dat ik ervaringsdeskundige ben op het gebied van re-integratie, geeft dat vaak een zucht van verlichting aan de andere kant van de tafel: ook “de expert” kan struikelen! En dat maakt dat de schaamte over “het falen” wat kan worden losgelaten.

Verstandige dingen
Hoe genezen wij onze eigen wonden? Toen ik niet werkte, miste ik het om met cliënten over toch redelijk universele thema’s te praten. Van niet gezien worden, doe ik ertoe, mag ik er zijn, kan ik het wel, ben ik een imposter en ga zo maar door. En regelmatig hoor ik mijzelf nu weer dingen zeggen tegen cliënten waarvan ik denk: “Oh, zo zit dat dus!" Ook bij mij. Want soms zeg ik blijkbaar verstandige dingen…. Dan blijkt maar weer dat therapie geven aan een cliënt, soms ook een beetje therapie aan jezelf geven is. En natuurlijk is daarbij zorgvuldig omgaan met disclosure een belangrijk onderwerp: de sessies hebben als focus de cliënt en als bijvangst de inzichten voor onszelf.

Zuurstof
In het artikel stelt Van Gael: “als gewonde genezers worden zij in hun werk bovendien geconfronteerd met situaties die risico’s inhouden voor hun lichamelijke en geestelijke gezondheid.” Hoe kunnen we ervoor zorgen dat wij zelf binnen de lijntjes blijven kleuren? (En dus niet alleen niet alleen de opleidelingen, waarover ik mijn vorige blog ‘Practice what you preach’ schreef.) Want zoals de stewards en stewardessen ons altijd uitleggen: eerst zuurstof geven aan jezelf en dan pas aan de ander.

Walk the talk!
De verschillende stromingen binnen de psychotherapie hebben verschillende visies. Maar in elke stroming zitten we en met de cliënt en met onszelf in de kamer. Ook ervaren psychotherapeuten moeten zelf doen, wat ze de cliënten bijbrengen: zorgen voor een goede balans in het leven tussen inspanning en ontspanning. Nog een mooie uitdaging voor ons toekomstige nieuwe beroep ‘klinisch psycholoog-psychotherapeut’: walk the talk!

Zelfzorgplan
Zouden psychotherapeuten eigenlijk niet een eigen 'zelfzorgplan' moeten hebben? Ik ben erg benieuwd wat collega’s hiervan vinden. En ik krijg graag leestips ervaringsverhalen en andere reacties! Hoe gaan wij als psychotherapeuten goed voor onszelf zorgen?

 

1. Als de chirurg in eigen vingers snijdt… anno 2020. Over de kwetsbaarheid en de beroepsrisico’s van psychotherapeuten. Myriam Van Gael. In: Tijdschrift voor Psychotherapie, jaargang 2020, uitgave 3.

Fout in de captcha!
Er is een fout opgetreden bij het opslaan van uw gegevens (server)
Er is een fout opgetreden bij het opslaan van uw gegevens
Uw gegevens zijn verzonden
Een ogenblik geduld a.u.b. uw aanvraag wordt verwerkt.
  • Commenter
    25-08-2022 om 15:11
    Het thema kent uiteraard vele facetten. Zelf merk ik dat het mij helpt om tijd in te ruimen. Tijd tussen afspraken, tijd om te reflecteren, tijd voor administratie, tijd om te lummelen tussendoor. Ik doe 5 afspraken per dag en doe daar een hele dag over. Dat kan omdat ik zelf de baas ben, baas over mijn agenda, baas over de winst- en verlies rekening. Zorgen voor jezelf in een loondienstverband was voor mij veel moeilijker. Dat is strijdig met andere ontwikkelingen in de ggz end an natuurlijk in de eerste plaats de wachtlijsten. Want (ook) die druk voel ik. Maar ja, volplannen en doorrennen en daardoor in eigen vingers snijden (of in de voet schieten) helpt niemand - houd ik me zelf dan maar weer voor. Elke dag.
    • Commenter
      26-08-2022 om 11:30
      Beste Paul, wat helpt, wie helpt jou om je daarin te blijven coachen, zoals je zo mooi zegt, elke dag? Hartelijke groet Christine
  • Commenter
    29-08-2022 om 22:26
    Hoi Christine, in iedere opleiding tot psychotherapeut behandel ik dit thema. Ik gebruik er het boek: Leaving it at the office bij van Norcross & Vandenbos. Daarin staan verstandige dingen, zoals: iedere psychotherapeut zou een persoonlijk plan moeten maken om 'gezond' te blijven. Of: wed niet op één manier, maar gun jezelf minstens twee verschillende manieren om in balans te blijven en bij te tanken. Zo'n bijeenkomst heeft altijd in zich: wie geef je mandaat om met jou het gesprek aan te gaan als die vindt dat dat nodig is op dit terrein. Ikzelf heb er iedere keer weer iets aan. Hartelijke groet
    • Commenter
      31-08-2022 om 19:10
      Ha Hans, een erg mooi boek inderdaad! Hoe denk je dat we naast een leven lang leren ook kunnen komen tot een leven lang zelfzorg? Ik merk dat in de waan van de dag, het item zelfzorg onderaan het lijstje komt, eerst cliënten, administratie, bij en na scholing, gezin familie vrienden etc. En dan ergens zelfzorg, dus hoe kunnen de opleidelingen, het geleerde vast houden en een blijvende prioriteit laten zijn hun hele carrière lang? Hartelijke groet Christine
  • Commenter
    19-02-2023 om 08:05
    Beter laat dan nooit reageren? Ik pleit voor een gelijke of hogere waardering dan nu bij supervisie het geval is van een 'carriere-doorlopende' individuele leertherapie (met tussenpauzes). Bij herregistratie-eisen staat wel supervisie maar niet leertherapie als manier om je professionaliteit te onderhouden. Het verschil ligt voor mij in enerzijds beoordeling (supervisie), angst voor beoordeling ( intervisie) en een beschermde setting waar ik vrij mijn knopen, vragen etc...kan onderzoeken .
    • Commenter
      29-05-2023 om 15:49
      Hallo alle lieve hardwerkende psychotherapeuten. Ik ben geen psychotherapeut maar in behandeling bij Centrum 45 voor na oorlogse prblematiek. Ik heb veel respect voor jullie allemaal en in het bijzonder voor mijn lieve therepeut. Ik besef heel goed dat het niet alleen voor mij hard werken is in therapie maar zeker ook voor diegene die therapie geeft. Zorg goed voor jullie zelf ,want wat moeten wij patienten als jullie omvallen. Even een waardering voor jullie psychotherapeuten, van een patient.☺
Christine Brouwer
Auteur: Christine Brouwer