Uitspraak van de maand september

Deze uitspraak van de maand betreft een zaak bij het Regionaal Tuchtcollege Zwolle tegen een psychotherapeut. De klacht betreft het afgeven van een verklaring door een psychotherapeut over zijn cliënt. 

Situatie 

De klager, de ex-partner van cliënt, zegt financiële gevolgen te ondervinden van een verklaring die de psychotherapeut heeft afgegeven. Volgens hem heeft de verklaring directe gevolgen gehad voor de hoogte van de partneralimentatie die hij moet betalen. Daarom stelt hij dat hij gerechtigd is om een klacht in te dienen.  

De klacht 

Klager verwijt de psychotherapeut dat hij een schriftelijke verklaring heeft afgegeven met een waardeoordeel over de arbeidsgeschiktheid van de cliënt. Daarnaast verwijt klager de psychotherapeut dat hij onvoldoende professionele distantie heeft bewaard en heeft gehandeld buiten het terrein van zijn eigen deskundigheid en bevoegdheid.  

Klachtbehandeling 

De klager klaagt voor zichzelf. Aangezien hij geen cliënt is van de psychotherapeut, is zijn klacht niet gericht op de zorgverlening. Ook wordt in de afgegeven verklaring geen uitlating gedaan over de klager door de psychotherapeut. Om deze twee redenen kan klager niet worden aangemerkt als rechtstreeks belanghebbende onder de eerste tuchtnorm.  

Het financieel belang, omdat de verklaring is gebruikt in de alimentatieprocedure, acht de voorzitter van het college van onvoldoende weerslag op de individuele gezondheidszorg. Vandaar dat ook de tweede tuchtnorm niet geldt.  

De klacht wordt niet-ontvankelijk verklaard. 

• Beslissing: klacht: niet ontvankelijk 
• Maatregel: geen 
• Datum uitspraak: voorzittersbeslissing op 7-9-2020 
• Lees hier de volledige uitspraak: Uitspraak - Overheid.nl | Tuchtrecht 

Wat kunnen psychotherapeuten hieruit leren? 

Wanneer voor een (scheidings)zaak een verklaring wordt gevraagd, staat de psychotherapeut voor een dilemma. Aan de ene kant is er het wettelijk beroepsgeheim, met de daaruit voortvloeiende zwijgplicht, aan de andere kant is er de cliënt die om een verklaring vraagt. Meestal vraagt de cliënt of diens advocaat om een verklaring met een oordeel dat gunstig is voor de cliënt.  

Als er toestemming is van de cliënt mag de psychotherapeut de zwijgplicht doorbreken. Wanneer de cliënt vraagt om een verklaring die hem of haar kan helpen bij de scheiding, alimentatieregeling of omgangsregeling voor de kinderen, kan het lastig zijn om deze te weigeren. Vaak weegt het emotionele appel zwaar. Ook wanneer de cliënt toestemming geeft om de geheimhoudingsplicht te doorbreken, heeft de psychotherapeut echter het recht om dit niet te doen.  

Wanneer de psychotherapeut besluit wel een verklaring af te geven, dient deze altijd beknopt te zijn en uitsluitend feitelijkheden te bevatten: de datum van aanvang en eventuele beëindiging van de behandeling, informatie over de (hoofd)diagnose en, indien gevraagd, over de aard of methode van de behandeling.  

Waardeoordelen, zoals bijvoorbeeld over ervaren problemen, symptomen, uitspraken over de prognose, de vraag of de cliënt in staat is om te werken of het karakter van de (ex)partner, mogen niet worden gegeven. Wanneer wel een verklaring met een waardeoordeel nodig is, kan een onafhankelijke deskundige worden geraadpleegd voor deze specifieke gegevensverstrekking.  

Het weigeren van het geven van een verklaring, al dan niet met een waardeoordeel, valt niet altijd in goede aarde bij de cliënt of diens advocaat. Het op schrift stellen van deze gemotiveerde weigering, door middel van een zogenaamd weigeringsbriefje, kan daarbij helpen. Mocht de cliënt vervolgens het medisch dossier opvragen, dan dient dit te worden overlegd. Informatie in het dossier over derden dient daarbij te worden afgeschermd.   

Meer informatie

• Beroepscode - NVP, blz 38-41: Bijlage 2 Geheimhoudingsplicht en informatieverstrekking 
• Vraag van de maand: informatieverstrekking aan de bedrijfsarts.
• Wilt u meer weten over de procedure van het tuchtrecht? Ga dan naar de website Open over tuchtrecht  

Over de rubriek

• In 'de uitspraak van de maand' geven we een korte samenvatting van een tuchtzaak die recent of soms al wat langer geleden door het tuchtcollege is behandeld. De uitspraken kunnen een voorbeeldfunctie hebben en dienen als leidraad voor beroepsmatig handelen in situaties die vaker voorkomen. U kunt de zaken gebruiken bij intervisie of zelf uw kennis van beroepsethiek op een bepaald gebied vergroten.

• Alle uitspraken zijn terug te vinden op onze website en alleen zichtbaar voor leden na inloggen op de ledennet.

• De Beroepscode voor psychotherapeuten (2018) (pdf) is een onmisbare leidraad voor het beroepsmatig handelen van iedere psychotherapeut. Door aanpassingen in wet- en regelgeving hebben we enkele wijzigingen Beroepscode (pdf) op een een rij gezet