Uitspraak van de maand juli
Deze maand bespreken we een zaak van de Geschillencommissie Zorg Vrijgevestigde GGZ Praktijken. Een cliënte diende een klacht in tegen haar behandelaar vanwege de beëindiging van de behandelovereenkomst, schending van privacy en respectloze bejegening.
Over de Geschillencommissie
De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) verplicht iedere zorgaanbieder om een klachtenregeling en -functionaris te hebben. Als een cliënt niet tevreden is over de bemiddeling van de klachtenfuncionaris of de uitspraak van de klachtencommissie, kan een beroep gedaan worden op de Geschillencommissie of op het Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. De Geschillencommissie doet een bindende uitspraak, ook over een eventuele schadeclaim. Het Tuchtcollege kan maatregelen opleggen aan individuele zorgverleners en behandelt geen verzoeken om schadevergoeding.
Situatie
Een jaar na aanvang van de behandeling laat de behandelaar weten dat de praktijk gaat verhuizen. Cliënte vraagt of collega’s, waar al eerder een behandelingsrelatie mee is geweest, de behandeling kunnen overnemen. Na anderhalve maand vindt een evaluatie plaats waarna de behandeling wordt voortgezet. Enkele weken later laat de behandelaar weten dat het, na overleg met twee collega's, beter lijkt om de behandeling te stoppen. Er is onvoldoende resultaat. De cliënte wordt boos en het gesprek wordt na 15 minuten beëindigd.
Vijf dagen later stuurt de behandelaar een mail om de afronding te bespreken. Cliënte wil echter geen gesprek. Ze heeft een klacht ingediend en wil eerst overleggen met de klachtenfunctionaris. Later geeft cliënte aan alleen in gesprek te willen als de behandeling hervat wordt. De behandelaar wil niet aan deze voorwaarde voldoen.
De klacht
Cliënte voelt zich verraden en in de steek gelaten door de aanpak van de behandelaar. Ze heeft geen expliciete toestemming gegeven om met collega’s over haar te spreken en ervaart dit als schending van haar privacy. Ook is er volgens cliënte sprake geweest van een respectloze bejegening.
Cliënte vordert een schadevergoeding van € 2.500, - vanwege het versterkte trauma ten gevolge van deze onzorgvuldige manier van beëindigen van de behandeling en vanwege de betaling van het eigen risico van de zorgverzekering.
Het oordeel
De geschillencommissie oordeelt dat de behandelaar voldoende gewichtige redenen had om de behandeling af te ronden in verband met het niet in staat zijn om passende therapie te geven. Normaal gesproken wordt een eenzijdige beëindiging zorgvuldiger besproken, maar cliënte diende een klacht in en weigerde verder contact met de behandelaar.
De behandelaar heeft overlegd met collega’s om te onderzoeken of cliënte overgedragen kon worden naar een behandelaar die wel de juiste therapie zou kunnen geven. Cliënte had toestemming gegeven om navraag te doen bij een collega over voortzetting van de behandeling in verband met de verhuizing van de praktijk, maar ze gaf geen toestemming om intercollegiaal overleg te voeren over het effect van de behandeling.
De commissie acht schending van de privacy niet gegrond, gezien het doel van het overleg, ook al had de cliënte hiervoor formeel gesproken toestemming moeten geven. Het handelen van de behandelaar is in dit geval niet klachtwaardig. In geval van de klacht over de bejegening is het voor de commissie niet vast te stellen wat de feitelijke gang van zaken is geweest.
Aangezien naar oordeel van de commissie de behandelaar niet is tekortgeschoten in de nakoming van de behandelingsovereenkomst, wordt er geen schadevergoeding toegekend.
- Beslissing: Klachten zijn ongegrond verklaard. Vordering tot schadevergoeding afgewezen
- Datum uitspraak: 28-2-2025
- Lees hier de volledige uitspraak: Behandelrelatie beëindigd met voldoende zorgvuldigheid: klacht cliënte ongegrond - De Geschillencommissie Zorg
Wat kunnen psychotherapeuten hieruit leren?
Een psychotherapeut heeft niet het recht de behandeling te verbreken, tenzij er sprake is van gewichtige redenen. Dit is in de WGBO vastgelegd. Gewichtige redenen zijn:
- De voortzetting van de behandeling heeft geen positief effect op het functioneren van de cliënt;
- De cliënt eist een ander behandeldoel of andere invulling dan wat oorspronkelijk is afgesproken;
- De voortzetting van de behandeling brengt de veiligheid van de psychotherapeut en/of derden in gevaar;
- De cliënt wil niet meewerken aan de behandeling;
- Er is een ernstig verstoorde relatie ontstaan;
- Praktische omstandigheden, zoals verhuizing of pensionering.
Als de psychotherapeut zich beroept op een gewichtige reden moet de behandeling op zorgvuldige manier worden afgerond. Hierbij is het belangrijk dat de opzegging voor de cliënt niet als verrassing komt. Een eenmalige mededeling is niet zorgvuldig. Het besluit moet worden gemotiveerd en de consequenties moeten worden uitgelegd. Duidelijke communicatie is hierbij essentieel. Denk daarbij aan duidelijkheid over het moment van beëindiging, welke nazorg of verwijzing nodig is. Het is belangrijk om dit mondeling te doen en daarna schriftelijk vast te leggen.
In deze casus heeft de behandelaar geen expliciete toestemming aan cliënte gevraagd voor intercollegiaal overleg. Ook al wordt dit niet klachtwaardig geacht, het heeft de voorkeur om expliciet toestemming te vragen voor het delen van informatie met derden. De algemene regel is dat de psychotherapeut geheimhoudingsplicht heeft met betrekking tot uit de behandelrelatie verkregen kennis. Een uitzondering is informatie-uitwisseling in het kader van intake- en voortgangsbesprekingen of in supervisie-, intervisie- of consultatieverband. De informatie dient daarbij zoveel mogelijk geanonimiseerd te worden.
Voor meer informatie:
- Geestelijke Gezondheidszorg - De Geschillencommissie Zorg
- Beroepscode - NVP
- Wegwijzer Wet- en Regelgeving voor Psychologen - NIP
Over de rubriek
-
In 'de uitspraak van de maand' geven we een korte samenvatting van een tuchtzaak die recent of soms al wat langer geleden door het tuchtcollege is behandeld. De uitspraken kunnen een voorbeeldfunctie hebben en dienen als leidraad voor beroepsmatig handelen in situaties die vaker voorkomen. U kunt de zaken gebruiken bij intervisie of zelf uw kennis van beroepsethiek op een bepaald gebied vergroten.
-
Alle uitspraken zijn terug te vinden op onze website en alleen zichtbaar voor leden na inloggen op de ledennet.
-
De Beroepscode voor psychotherapeuten (2018) (pdf) is een onmisbare leidraad voor het beroepsmatig handelen van iedere psychotherapeut. Door aanpassingen in wet- en regelgeving hebben we enkele wijzigingen Beroepscode (pdf) op een een rij gezet