Mag ik de behandeling stoppen als een cliënt niet betaalt?

Ik werk als psychotherapeut in een kleine praktijk. Een van mijn cliënten  voldoet niet aan haar betalingsverplichtingen. Nu willen wij deze behandeling gaan stoppen. Mag dat? Welke verantwoordelijkheid hebben mijn werkgever en ik voor de geestelijke gezondheid van deze cliënt? De cliënt is bij aanvang van de behandeling geïnformeerd over de betalingsregels. Er zijn inmiddels meerdere herinneringen gestuurd met het verzoek de rekeningen te betalen. Ook is aangegeven dat ik, wanneer zij niet betaalt, met de behandeling zal stoppen.

Antwoord

Op grond van de WGBO en de Beroepscode voor Psychotherapeuten (art. II.2.1.7) moet de cliënt bij het aangaan van de behandelingsovereenkomst onder meer worden geïnformeerd over de kosten van de behandeling en de daarbij geldende rechten en plichten. Daarbij hoort ook informatie over de gevolgen van het niet betalen van de rekeningen, incasso etc.

Een behandelingsovereenkomst eindigt doorgaans:

• 1. Op basis van wederzijds goedvinden tussen de cliënt en de behandelaar, dan wel de werkgever van de behandelaar in loondienst; of
• 2. Door middel van een eenzijdige opzegging door de cliënt óf de behandelaar, dan wel de werkgever van de behandelaar in loondienst. Voor elke beëindigingswijze gelden zorgvuldigheidseisen.

Een psychotherapeut heeft niet het recht de behandeling te verbreken tenzij er sprake is van gewichtige redenen (art.II.3.1). Deze gewichtige redenen gelden ook voor instellingen. Een van deze gewichtige redenen is het voortdurend weigeren om de rekening te betalen.

In deze casus heeft de cliënt een behandelingsovereenkomst gesloten met de instelling. De psychotherapeut is de uitvoerder van de behandelingsovereenkomst.

Een psychotherapeut heeft altijd een eigen (tuchtrechtelijke) verantwoordelijkheid. Die geldt ook als de zorginstelling een behandelingsovereenkomst wil opzeggen. Deze verantwoordelijkheid houdt in dat de psychotherapeut zelf een mening vormt over het voornemen om de overeenkomst te beëindigen. Ook moet hij erop aandringen dat de instelling bij de beëindiging van een behandelingsovereenkomst de zorgvuldigheidseisen in acht neemt. Dit betekent:

• Dat cliënt meerdere keren geïnformeerd en gewaarschuwd wordt over de consequenties van haar gedrag, zowel mondeling als schriftelijk;
• Dat cliënt de kans krijgt om haar gedrag te veranderen;
• Dat de zorginstelling terughoudend is bij het eenzijdig beëindigen van de behandelingsrelatie, zeker wanneer de cliënt in grote mate zorgafhankelijk is en als er een langdurige behandelingsrelatie is;
• Dat er een redelijke termijn wordt aangehouden voordat de overeenkomst daadwerkelijk wordt beëindigd. De redelijkheid hangt af van de omstandigheden van cliënt, de aard van de zorg en mogelijke alternatieven;
• Dat er medewerking wordt verleend bij het zoeken naar passende zorg elders;
• Dat er noodzakelijke zorg wordt verleend tot de daadwerkelijke beëindiging.

Wanneer de psychotherapeut het niet eens is met het besluit van de zorginstelling om de behandeling te beëindigen, dan moet hij dat gemotiveerd (schriftelijk) aan de instelling laten weten en proberen het besluit te veranderen. Als dat niet lukt, is het advies om de bezwaren schriftelijk vast te leggen. Het is raadzaam om bij verschil van inzicht met de werkgever het eigen standpunt en overwegingen vast te leggen in het dossier.

Samengevat 
Het niet betalen van de rekening is een gewichtige reden om de behandelingsovereenkomst te beëindigen, mits het op een zorgvuldige manier gebeurt.

Verder lezen

• Beroepscode voor psychotherapeuten- NVP
• KNMG-richtlijn Niet-aangaan of beëindiging behandelingsovereenkomst
• Artikel van Elderman-Geerts, advocatenkantoor gespecialiseerd in juridische ondersteuning voor de zorgsector: Eenzijdig beëindiging van de geneeskundige behandelovereenkomst bij uitblijven van betaling
• Wegwijzer Wet- en regelgeving voor psychologen in de gezondheidszorg NIP
• Uitspraak Tuchtcollege over beëindigen behandeling vanwege wanbetaling: Uitspraak - Overheid.nl | Tuchtrecht
• Voorbeelden van uitspraken Geschillencommissie over eenzijdige beëindiging: Categorie: Beëindigen behandelingsovereenkomst - De Geschillencommissie Zorg