Themanummer ouderen Tijdschrift voor Psychotherapie
In dit themanummer over ouderen van het Tijdschrift voor Psychotherapie bespreekt Arjan Videler de wetenschappelijke bewijskracht van onderzoek naar psychotherapie bij ouderen met depressie, angststoornissen, persoonlijkheidsstoornissen, PTSS, eetstoornissen en ADHD. Videler geeft handvatten om ouderen te motiveren voor psychotherapie en presenteert de agenda voor beleidsmakers, onderzoekers en clinici voor de komende jaren.
Ellen Gielkens, Michelle van Eijk en Jeroen Conjaerts gaan in op specifieke aanpassingen in de psychotherapie bij ouderen. Deze aanpassingen illustreren zij aan de hand van een individuele, traumagerichte behandeling, gevolgd door een schemagerichte groepstherapie bij een 71-jarige alleenstaande vrouw met een complex vroegkinderlijk trauma, gecompliceerd door een borderline-persoonlijkheidsstoornis, een slaapstoornis en benzodiazepineafhankelijkheid.
Silvia van Dijk en Sylvia Heijnen beschrijven de eerste onderzoeksresultaten en tevens lopend onderzoek naar de effectiviteit van schematherapie bij ouderen. Ook presenteren zij een casus en bieden ze handvaten om schematherapie bij ouderen te verrichten.
Door Luc van de Ven en Lies van Assche wordt aan de hand van een klinische les de systeemtherapie in een ouderencontext geplaatst. Zo gaan zij in op een aantal belangrijke aandachtspunten en hulpmiddelen in het psychotherapeutisch werken met families en partnerrelaties op latere leeftijd en belichten zij onder meer de verschillende vormen van stress die families ervaren.
In de rubriek Forum evalueert Peter Daansen zijn eigen ouder worden vanuit de vraagstelling waarom we zo graag jong willen blijven en ons verzetten tegen oud-zijn.
Vervolgens houden Marja Vink, Saskia Teunisse, Marion Klaver en Maritza Allewijn een betoog over de meerwaarde van psychotherapie in het verpleeghuis. Zij stellen dat de verpleeghuiszorg een aantrekkelijke, dynamische en uitdagende werkomgeving biedt voor collega’s die zich als een Sherlock Holmes willen verdiepen in het individu en op ouderen toegespitste psychotherapeutische interventies willen leren uitvoeren.
Tot slot van deze speciale editie over ouderen twee congresverslagen. Maud Nivo besteedt aandacht aan het recente landelijk SCEM-congres ‘Psychotrauma bij ouderen’. Zij neemt ons mee in de laatste wetenschappelijke stand van zaken ten aanzien van de signalering, diagnostiek en behandeling van ouderen met (complexe) posttraumatische stressstoornis. Frank van der Horst doet verslag van het congres ‘Existentiële thema’s in de therapiekamer’, georganiseerd door de Vereniging Persoongerichte Experiëntiële Psychotherapie. Het betreft een uiteenzetting van belangrijke lezingen en workshops waarbij wezenlijke vragen aan bod kwamen, afgewisseld door experiëntiële oefeningen om terug te komen bij het eigen ‘zijn’.
De kernboodschap van dit themanummer: ‘psychotherapie is voor alle leeftijden’. Veel leesplezier!
Jaargang 2024, uitgave 3
Inhoud 3 - 2024
- Pieter Boeke Penning voor Sjoerd Colijn
- Inleiding - Bas van Alphen, gastredacteur
- Psychotherapie bij ouderen: heeft dat zin? - Arjan Videler
- Chemie in de psychotherapie bij ouderen - Ellen Gielkens, Michelle van Eijk, Jeroen Conjaerts
- Schematherapie voor ouderen - Silvia van Dijk, Sylvia Heijnen-Kohl
- Systeemtherapie: werken met partners en familie van ouderen - Lies Van Assche, Luc Van de Ven
- Forum - De angst voor het ouder worden of het streven naar jongzijn - column Peter Daansen
- Forum - Psychotherapie in de verpleeghuiszorg: misvattingen en realiteit - Marja Vink, Saskia Teunisse, Marion Klaver en Maritza Allewijn
- Gehoord - Traumatische stress bij ouderen - Maud Nivo
- Gehoord - ‘Zin in Zijn’: Existentiële thema’s in de therapiekamer - Frank van der Horst